<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI [
  <!ENTITY mybibl SYSTEM "../bibliographie_p5.xml">
  <!ENTITY langids SYSTEM "../langids_p5.xml">
  <!ENTITY % links SYSTEM "../../../rules/entities/links.ent">
  %links;
]>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../../rules/styles/TEI-P5toDFG/tei-single.xsl"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 ../../../rules/dtd/TEI-P5/ms_WF.xsd" xml:id="ms-Cod_Guelf_0128-helmst">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel - Cod. Guelf. 128 Helmst.</title>
        <author>Dr. Dieter Merzbacher</author>
        <respStmt>
          <resp>TEI-P5-konforme XML-Kodierung durch Torsten Schaßan, schassan@hab.de, 2005-05-24</resp>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <pubPlace>To be published here: http://diglib.hab.de/wdb.php?dir=mss/128-helmst</pubPlace>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDescription status="uni" xml:id="Cod_Guelf_128-helmst">
          <msIdentifier>
            <country>Deutschland</country>
            <settlement>Wolfenbüttel</settlement>
            <institution>Herzog August Bibliothek</institution>
            <repository>Herzog August Bibliothek</repository>
            <collection>Helmstedter Handschriften</collection>
            <idno>Cod. Guelf. 128 Helmst.</idno>
          </msIdentifier>
          <head>Jacobus de Paradiso</head>
          <msContents>
            <msItem>
              <locus>1*r</locus>
              <note>Notiz aus <rs type="author">Gregorius Magnus</rs>, <title>Regula pastoralis</title>, cap. 12: </note>
              <incipit>Cur asperum creditur</incipit>
              <explicit>sine peccato vixit</explicit>
              <bibl>
                <ref>PL</ref> 77, 69D</bibl>
            </msItem>
            <msItem>
              <locus>1*v</locus>
              <note>Notiz: <q>Math XI <ref type="vulgata" cref="Mt+11:11">,11</ref> Inter natos mulierum non surrexit maior Johanne baptista</q> mit homiletischem Kommentar, endet: <q>
                  <gap/> Zacharias ad angelum <ref type="vulgata" cref="Mt+11:2">Mt 11,2</ref>.</q>
              </note>
              <note>
                <p>Beginn des Sermo dom. 2 adv. (hier: <locus targets="6r">6ra</locus>).</p>
              </note>
            </msItem>
            <msItem>
              <locus from="1r" to="135v">1ra-135va</locus>
              <author>Jacobus de Paradiso</author>
              <title>Sermones Dominicales de tempore</title>
              <q>
                <hi rend="rubricated">I</hi>ncipiunt <hi rend="rubricated">S</hi>ermones dominicales per circulum anni <hi rend="rubricated">D</hi>octoris <hi rend="rubricated">I</hi>acobi <hi rend="rubricated">C</hi>arthusiensis</q>
              <msItem>
                <title>Prolog</title>
                <q>
                  <hi rend="rubricated">I</hi>N nomine domini nostri Ihesu Christi. <hi rend="rubricated">R</hi>ecogitans et mente revolvens parabolam salvatoris de quibus duobus et uno talentis Mt xxv <ref type="vulgata" cref="Mt+25:13">,13</ref> fateor in corde contremisco <gap/>
                </q>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="1r">1rb</locus>
                <title>Sermones</title>
                <q>
                  <hi rend="rubricated">Dominica prima aduentus domini</hi>. <hi rend="rubricated">D</hi>icite filie Syon Ecce Rex tuus <gap/> scribitur Mt XXI <ref type="vulgata" cref="Mt+21:5">,5</ref> et originaliter Zacharias IX <ref type="vulgata" cref="Za+9:9">,9</ref>. Licet sub aliis verbis <gap/>
                </q>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="96r">96ra</locus>
                <note>Randnotiz (vgl. <ref type="vulgata" cref="Prv+30:25">Prv 30, 25</ref>): 
                  <q>De formica quatuor: perforat ne germinetur, decorticat et purgat, exsiccat ne putrefiant, conportet ne aucto dispergantur.</q>
                </note>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="135v">135va</locus>
                <title>Nachwort</title>
                <incipit>Offero igitur hec prescripta cuilibet predicatori intento et attento auditori ut particeps esse possim fructibus eorum</incipit>
                <explicit>resonabunt deo et me cooperante cui sit laus et gloria per infinita secula seculorum Amen. Finiuntur sermones dominicales per circulum anni collecti per venerabilem patrem Doctorem Jacobum Carthusiensem</explicit>
                <note>
                  <p>Vereinzelt umfangreichere Marginalien (<locus>57r</locus>, <locus>96v-97v</locus>).</p>
                </note>
              </msItem>
              <listBibl>
                <head>Drucke: </head>
                <bibl>
                  <ref>Hain</ref> *9331-9334.</bibl>
              </listBibl>
              <listBibl>
                <head>Lit.</head>
                <bibl>
                  <ref target="vl2">VL<hi rend="sup">2</hi>
                  </ref> 4, 483 (D. <author>Mertens</author>).</bibl>
              </listBibl>
              <filiation>
                <p>Zur hs. Überlieferung vgl. 
                  <bibl>
                    <author>L. Meier</author>, Die Werke des Erfurter Kartäusers Jakob von Jüterbog in ihrer handschriftlichen Überlieferung, Münster 1955 (BGPTM 37,5), S. 76f.</bibl> (darunter <ref type="altMs">Cod. Guelf. 1070 Helmst., 2r-25r, 31r-111v</ref>) sowie das Werkverzeichnis des Jakob von Paradies in <ref type="altMs">Cod. Guelf 309 Helmst. (2rv, hier 2v: <q>Sermones dominicales In nomine domini <hi rend="rubricated">primus incipit Dicite filie syon</hi>
                    </q>)</ref> und <ref type="altMs">691 Helmst. (1v-2v, hier 2v)</ref>, abgedr. <bibl>
                    <author>Meier,</author> S. 8-11, hier S. 11.</bibl>
                </p>
              </filiation>
            </msItem>
            <msItem>
              <locus from="136r" to="231v">136ra-231vb</locus>
              <author>Jacobus de Paradiso</author>
              <title>Sermones de festivitatibus</title>
              <incipit>
                <hi rend="rubricated">I</hi>ncipiunt <hi rend="rubricated">S</hi>ermones de festivitatibus per circulum anni <hi rend="rubricated">D</hi>octoris <hi rend="rubricated">J</hi>acobi <hi rend="rubricated">C</hi>arthusiensis.</incipit>
              <msItem>
                <title>Prolog</title>
                <incipit defective="true">
                  <hi rend="rubricated">J</hi>acobus dei et domini nostri Ihesu Christi servus duodecim tribubus etc. <ref type="vulgata" cref="Iac+1:1">Iac 1, 1</ref>. <hi rend="rubricated">S</hi>ic cepit idem amantissimus frater domini Jacobus minor</incipit>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="136r">136rb</locus>
                <incipit defective="true">
                  <hi rend="rubricated">D</hi>e <hi rend="rubricated">S</hi>ancto <hi rend="rubricated">A</hi>ndrea <hi rend="rubricated">S</hi>ermo. <hi rend="rubricated">A</hi>mbulans Jhesus iuxta mare Mt IIII, <ref type="vulgata" cref="Mt+4:18">18</ref>. Sicut testatur historia</incipit>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="145v">145vb</locus>
                <q>De Nativitate Christi</q>
                <note>(im Druck Predigt de nativitate mit Predigt der ersten Vigil ausgetauscht, drei Sermones)</note>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="230r">230rb</locus>
                <title>In dedicatione ecclesiae</title>
                <incipit defective="true">Domum tuam domine decet sanctitudo <ref type="vulgata" cref="Ps+92:5">Ps 92, 5</ref>
                </incipit>
                <explicit>
                  <locus targets="231v">231vb</locus> pervenire mereamur te in perpetuum ibidem visuri et tecum permansuri. Quod nobis prestare dignetur Ihesus Christus per secula benedictus amen. <hi rend="rubricated">E</hi>xpliciunt sermones notabiles et formales per eximium dominum doctorem sacre theologie patrem Iacobum Cartusiensem extra muros Erfordenses vicarium de precipuis festiuitatibus celebribus per anni circulum tam de tempore quam de sanctis, auctorisati per dominum papam Calixtum tercium anno suo primo, <date value="1455-07-09">in octava visitacionis gloriose Marie virginis, Anno domini M. cccc. lv. <add resp="dm">(9.7.1455)</add>
                  </date>. <hi rend="rubricated">S</hi>equitur nunc excusatio finalis ipsius <sic>actoris</sic>.</explicit>
              </msItem>
              <msItem>
                <locus targets="232r">232ra</locus>
                <q>
                  <add resp="dm">S</add>ermones hos predictos de festivitatibus celebrioribus per anni circulum divina opitulacione collectos fateor non subtili stilo <gap/> sed solus ille qui incrementum dat deus cui soli est honor et gloria in secula Amen.</q>
                <listBibl>
                  <head>Druck: </head>
                  <bibl>
                    <ref>Hain</ref> *9329.</bibl>
                </listBibl>
                <note>Weitere hs. Überlieferung bei <bibl>
                    <author>Meier</author>, S. 77 (Angabe S. 79 irrig).</bibl>
                </note>
              </msItem>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="Handschrift">
              <supportDesc material="Papier">
                <support>
                  <p>Papier</p>
                  <p>
                    <watermark>
                      <term>Dreiberg</term>
                      <bibl>
                        <ref>Piccard</ref> 2213/2214</bibl> (<date>1457</date>)</watermark> und <watermark>
                      <term>Ochsenkopf</term>
                      <bibl>
                        <ref>Piccard</ref> 378</bibl> (<dateRange>1464-1467</dateRange>), 
                      <bibl>858</bibl> (<dateRange>1457-1470</dateRange>)
            </watermark>.</p>
                </support>
                <extent>
                  <measure type="leaves">234 Bl.</measure>
                  <measure type="dimensions">31 x 21 cm</measure>
                </extent>
                <collation>
                  <p>Lagen: VI+1 (12). 10 VI (132). III–3 (135). 7 VI (219). VI+2 (232).</p>
                  <p>Vorderes und hinteres Vorsatzbl. Reklamanten.</p>
                </collation>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout columns="2" writtenLines="39-50">
                  <p>Schriftraum: <measure type="written">22-23 x 15 cm</measure>, <measure type="columns">zweispaltig</measure>, <measure type="writtenLines">39 bis 50 Zeilen</measure>.</p>
                </layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <handDesc>
              <p>
                <term>Bastarda</term> von verschiedenen Händen.</p>
            </handDesc>
            <decoDesc>
              <decoNote type="rubric">
                <p>Rubriziert.</p>
              </decoNote>
              <decoNote type="initial">
                <p>
                  <locus targets="1r">1ra</locus> Initiale <q>I</q> (rot, 5-zeilig, mit Punktverdickung besetzt, Konturstrich), zwei- bzw. dreizeilige rote Lombarden, <locus targets="51v">51va</locus> und <locus targets="58v">58va</locus> dreizeilige Initialen (braun).</p>
              </decoNote>
            </decoDesc>
            <bindingDesc>
              <binding xml:id="ebdb_eb-200757w">
                <p>
                  <material>Holzdeckel</material> mit braunem <material>Kalblederbezug</material>. <term>Streicheisenlinien</term>. Einzelstempel: 
                  <ref n="s006012" target="ebdb_wz" type="entity">Schunke Lilie 436</ref>, 
                  <ref n="s008048" target="ebdb_wz" type="entity">Rosette 71</ref>, ferner: 
                  <ref n="s000847" target="ebdb_wz" type="entity">Blattwerk, rhombisch geschlossen</ref>, 
                  <ref n="s003483" target="ebdb_wz" type="entity">geometrische Ornamente</ref>, Kreis und Punktmuster, 
                  fünfblättrige Rosette, offen, 
                  <ref n="s003876" target="ebdb_wz" type="entity">Rautengerank</ref>. 
                  2 Bügelschließen. Einband aus der 
                  <ref n="w000352" target="ebdb_ws" type="entity">
                    <orgName>
                      <orgType>Werkstatt</orgType> Klus-Brakel</orgName>
                  </ref>; vgl. <bibl>
                    <author>H. Herbst</author>, Johannes von Brakel, Sonderdruck aus: <title n="PPN22959364X">Nunquam retrorsum. Beiträge zur Buch- und Schriftkunde als Ehrengabe für Albert Schramm</title>, Wolfenbüttel 1930, S. 11.</bibl>
                </p>
                <p>Auf dem <locus>VS</locus> die Helmstedter Signatur <q>T. 199</q>.</p>
                <p>Fragmente: Je ein Pergamentbogen als Einbandspiegel und Vorsatzbl. vorn und hinten eingefügt.</p>
              </binding>
            </bindingDesc>
          </physDesc>
          <history>
            <origin>
              <p>
                <origPlace>Benediktinerkloster Klus</origPlace>
                <origDate>gegen 1470</origDate>
              </p>
              <p>Herkunft: Handschrift gemäß Wasserzeichenanalyse wohl vor der <date>1472</date> gedruckten Ausgabe <bibl>
                  <ref>Hain</ref> *9329</bibl> geschrieben (gegen <bibl>
                  <author>Mertens</author>, S. 75</bibl>); im <orgName>
                  <orgType>Benediktinerkloster</orgType>
                  <placeName>Klus</placeName>
                </orgName> gebunden; von dort <date>1624</date> an die <orgName>
                  <orgType>Universitätsbibliothek</orgType>
                  <placeName>Helmstedt</placeName>
                </orgName> überführt (<bibl>
                  <ref>Goetting</ref>, S. 186f.</bibl>).</p>
            </origin>
          </history>
          <additional>
            <listBibl>
              <bibl>
                <ref>Heinemann</ref> Nr. 149</bibl>
              <bibl>
                <author>D. Mertens,</author> Iacobus Carthusiensis. Untersuchungen zur Rezeption der Werke des Kartäusers Jakob von Paradies (1381–1465), Göttingen 1976 (Veröffentlichungen des Max-Planck-Instituts für Geschichte 50. Studien zur Germania Sacra 13), S. 41 Anm. 144 u. 142.</bibl>
            </listBibl>
          </additional>
          <msPart>
            <altIdentifier>
              <idno>1. Fragmente vorn</idno>
            </altIdentifier>
            <msContents>
              <msItem>
                <locus>Fragmente vorn</locus>
                <note>12 <title>Lectiones</title> eines Offiziums für ein (Haupt-)Altarpatrozinium bzw. Dedicatio ecclesiae (Nocturn).</note>
                <msItem>
                  <title>Lektionstexte</title>
                  <note>aus <bibl>
                      <rs type="author">Maximus Taurinensis (?)</rs>,  <title>Sermones</title>
                    </bibl>, setzen ein: </note>
                  <incipit>
                    <add resp="dm">Quotiescumque, fratres charissi</add>mi altaris nostri templi festivitatem coluimus</incipit>
                  <explicit>eterno incendio concremandus.</explicit>
                  <bibl>
                    <ref>PL</ref> 57, 879C-881C</bibl>
                </msItem>
              </msItem>
              <msItem>
                <note>Folgt</note>
                <author>Beda Venerabilis,</author>
                <title>Homilia LXV, In dedicatione ecclesiae</title>
                <incipit>In illo tempore <gap/> Non est arbor bona <gap/>
                  <ref type="vulgata" cref="Mt+7:18">Mt 7, 18</ref> Quia propicia divinitate</incipit>
                <note>Text bricht ab:</note>
                <explicit defective="true">apostolus docet dicens. Manifesta autem sunt opera car<add resp="dm">nis</add>
                </explicit>
                <bibl>
                  <ref>PL</ref> 94, 433C-434C</bibl>
              </msItem>
              <msItem>
                <note>Notiz auf <locus>VS</locus> oben: <bibl>
                    <abbr>Walther II</abbr> 25044.</bibl>
                </note>
              </msItem>
            </msContents>
            <physDesc>
              <objectDesc form="Fragment">
                <layoutDesc>
                  <layout columns="2" writtenLines="36">
                    <p>Schriftraum: <measure type="written">27 x 16</measure>, <measure type="columns">zweispaltig</measure>, <measure type="writtenLines">36 Zeilen</measure>.</p>
                  </layout>
                </layoutDesc>
              </objectDesc>
              <handDesc>
                <p>
                  <term>Gothica textualis</term>
                </p>
              </handDesc>
            </physDesc>
            <history>
              <origin>
                <p>
                  <origDate notBefore="1101-01-01" notAfter="1300-12-31">12./13. Jh.</origDate>
                </p>
              </origin>
            </history>
          </msPart>
          <msPart>
            <altIdentifier>
              <idno>2. Fragmente hinten</idno>
            </altIdentifier>
            <msContents>
              <msItem>
                <locus>Fragmente hinten</locus>
                <note>8 <title>Lectiones</title> eines Offiziums der hl. Scholastika aus 
                  <rs type="author">Anselmus Laudensis</rs>
                  <title>Enarrationes in Matthaeum</title>, cap. 25
                </note>
                <incipit>
                  <add resp="dm">exem</add>plum proposuit decem virginum</incipit>
                <explicit>nescitis non solum diem iu<add resp="dm">dicii</add>
                </explicit>
                <bibl>
                  <ref>PL</ref> 162, 1457-1459</bibl>
              </msItem>
              <msItem>
                <note>Folgen von anderer Hand auf <locus>Einbandspiegel</locus>: 4 <title>Lectiones</title> aus der <title>Vita sanctae Scholasticae</title>.</note>
                <incipit>Soror sancti Benedicti Scolastica nomine omnipotenti domino ab ipso infantie tempore dedicata</incipit>
                <note>Text bricht ab: </note>
                <explicit>Qui remanere sponte</explicit>
                <bibl>BHL 7514</bibl>
              </msItem>
            </msContents>
            <physDesc>
              <objectDesc form="Fragment"/>
            </physDesc>
          </msPart>
          <msPart>
            <altIdentifier>
              <idno>3. Brieffragment (?)</idno>
            </altIdentifier>
            <msContents>
              <msItem>
                <locus>Zwischen 223v und 224r</locus>
                <title>Brieffragment (?)</title>
                <msItem>
                  <locus>Recto</locus>
                  <q>Reverendo plurimum patri, ac domino Theoderico, monasterii sanctorum Petri et Pauli in Abdinghoue digno abbati, domino suo multum obsequendo</q>
                  <note>
                    <p>(<orgName>Abdinghof, <orgType>Kloster OSB</orgType> in <placeName>Paderborn</placeName>
                      </orgName>; <rs type="person">
                        <persName>
                          <roleName>Abt</roleName> Theoderich <genName>III.</genName>
                        </persName>
                      </rs>  amtierte <dateRange>1536-1541</dateRange>, zur Person vgl. <bibl>
                        <author>F. J. Greve,</author> Geschichte der Benedictiner-Abtei Abdinghof in Paderborn. Paderborn 1894, S. 117-119).</bibl>
                    </p>
                  </note>
                </msItem>
              </msItem>
            </msContents>
            <physDesc>
              <objectDesc form="Fragment">
                <supportDesc>
                  <support>
                    <p>
                      <material>Papier</material>
                    </p>
                  </support>
                </supportDesc>
                <layoutDesc>
                  <layout>
                    <p>
                      <measure type="leaves">6 x 19,5 cm</measure>
                    </p>
                  </layout>
                </layoutDesc>
              </objectDesc>
              <handDesc>
                <p>
                  <term>Bastarda</term>
                </p>
              </handDesc>
            </physDesc>
          </msPart>
          <msPart>
            <altIdentifier>
              <idno>4.</idno>
            </altIdentifier>
            <msContents>
              <msItem>
                <locus>Zwischen 223v und 224r</locus>
                <title>Fragment des Konzepts eines Pachtvertrags</title>
                <note>betreffend <orgName>
                    <orgType>Kloster</orgType>
                    <placeName>Klus</placeName>
                  </orgName> und den von <rs type="person">Til Trappen</rs> bewohnten Meierhof Erlbodenhusen</note>
              </msItem>
            </msContents>
            <physDesc>
              <objectDesc form="Fragment">
                <supportDesc>
                  <support>
                    <p>
                      <material>Papier</material>
                    </p>
                  </support>
                </supportDesc>
                <layoutDesc>
                  <layout>
                    <p>
                      <measure type="leaves">4 x 18,5 cm</measure>
                    </p>
                  </layout>
                </layoutDesc>
              </objectDesc>
            </physDesc>
          </msPart>
        </msDescription>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <profileDesc>&langids;</profileDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <p/>
    </body>
    <back>
      <div type="bibliography">
        <p>&mybibl;</p>
        <!--
        <p>
          <xi:include href="../bibliographie_p5.xml">
            <xi:fallback>Es wurde keine Bibliographie gefunden!</xi:fallback>
          </xi:include>
        </p>
        -->
      </div>
    </back>
  </text>
</TEI>