<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI [
	<!ENTITY mybibl SYSTEM "../bibliographie_p5.xml">
	<!ENTITY langids SYSTEM "../langids_p5.xml">
	<!ENTITY % links SYSTEM "../../../rules/entities/links.ent">
	%links;
]>
<TEI version="5.0" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" 
		xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" 
		xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" 
		xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 http://www.hab.de/bibliothek/wdb/master/rules/dtd/TEI-P5/tei-p5-DFG.xsd" 
		xml:id="HAB_Cod_Guelf_0147-helmst"
		xml:lang="de">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel - Cod. Guelf. 147 Helmst.</title>
				<author>Dieter Merzbacher</author>
				<respStmt>
					<resp>TEI-P5-konforme XML-Kodierung durch </resp>
					<persName>Torsten Schaßan, schassan@hab.de, <date>2005-12-07</date></persName>
				</respStmt>
			</titleStmt>
			<publicationStmt>
				<p>To be published here: http://diglib.hab.de/wdb.php?dir=mss/147-helmst</p>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<msDescription xml:id="Cod_Guelf_147-helmst">
					<msIdentifier>
						<country>Deutschland</country>
						<settlement>Wolfenbüttel</settlement>
						<repository>Herzog August Bibliothek</repository>
						<collection>Helmstedter Handschriften</collection>
						<idno>Cod. Guelf. 147 Helmst.</idno>
					</msIdentifier>
					<head>
						<title>Missale - Sequentiar</title>
						<note type="caption">Pergament, Papier – 242 Bl. – 31 x 21 – Augustinerchorfrauenstift Dorstadt – um 1490</note>
						<origPlace>Augustinerchorfrauenstift Dorstadt</origPlace>
						<origDate notBefore="1486" notAfter="1495">um 1490</origDate>
					</head>
					<physDesc>
						<objectDesc form="Handschrift">
							<supportDesc material="mixed">
								<support>
									<p>
										<material>Pergament</material>, <material>Papier</material>
									</p>
								</support>
								<extent>
									<measure type="leaves">242 Bl.</measure>
									<measure type="dimensions">31 x 21 cm</measure>
								</extent>
							</supportDesc>
						</objectDesc>
						<bindingDesc>
							<p>Einband: Holzdeckel mit braunem Kalblederüberzug. Aus der 
								<ref n="w001426" target="ebdb_ws" type="entity">
									<orgName>
										<orgType>Werkstatt</orgType>
										<origPlace>Halberstadt, Johanneskloster</origPlace>
									</orgName>
								</ref> (<bibl>
									<ref target="schunkerabenau">Schunke/Rabenau</ref>, S. 109</bibl>).</p>
							<decoNote>
								<p>Streicheisenlinien.</p>
							</decoNote>
							<decoNote>
								<p>Einzelstempel: <bibl>
										<ref target="schunke">Schunke</ref>
									</bibl>
									<ref n="s005019" target="ebdb_wz" type="entity">Hahn 16</ref>, 
									<ref n="s006805" target="ebdb_wz" type="entity">Rosette 430</ref>, 
									<ref n="s009051" target="ebdb_wz" type="entity">Sonne (Stern) 51</ref>. 
									Nicht bei <bibl>
										<ref target="schunke">Schunke</ref>
									</bibl>, 
									aber in der <ref n="201626w" target="ebdb_be" type="entity">Stempeldatenbank</ref>: 
									2 x Lilie in Raute, 
									<ref n="s003081" target="ebdb_wz" type="entity">Ornament</ref>, 
									<ref n="s003628" target="ebdb_wz" type="entity">Punze in Dreierstellung</ref>, 
									<ref n="s006487" target="ebdb_wz" type="entity">Rosette fünfblättrig</ref> und 
									<ref n="s007298" target="ebdb_wz" type="entity">sechsblättrig in Perlkreis</ref>.
								</p>
							</decoNote>
							<p>Schließbänder fehlen.</p>
							<decoNote>
								<p>Auf dem Buchrücken oben Aufschrift: <q>Missale</q>.</p>
							</decoNote>
							<p>Blattweiser (Lederknöpfe) am Vorder- und Unterschnitt. Einige Blattweiser mit Pergament verstärkt, das wohl aus derselben Hs wie <locus>HS</locus> [<ref target="#frag2">s. Fragment 2</ref>] stammt. Einige Blattweiser abgefallen und ausgerissen.</p>
						</bindingDesc>
					</physDesc>
					<history>
						<origin>
							<p>Herkunft: Laut <bibl>
									<ref>AH</ref> 55 Nr. 14 (S. 21)</bibl> ist die Schriftheimat der Augustinnerinnenkonvent Dorstadt im Bistum Hildesheim. Dafür sprechen die Einträge: 
								<list>
									<item>(<locus targets="22r">22rb</locus>) <q>ad missam conventualem</q>, </item>
									<item>(<locus targets="104v">104vb</locus>) <q type="rubric">In commemoracione sancti patris nostri Augustini episcopi</q>, </item>
									<item>dazu der Nachtrag (<locus>105r</locus> auf dem unteren Steg) <q type="rubric">De patronis ecclesie</q>
										<q>Require totum officium in fine libri</q>, </item>
									<item>(<locus targets="118r">118rb</locus>) <q type="rubric">Pro vivis et defunctis collegii Augustini</q>, </item>
									<item>(<locus>169r</locus>) Nachtrag auf dem Fußsteg: <q type="rubric">Monice vidue</q>
										<q>Kalende in fine post sequencias</q>, </item>
									<item>(<locus>186v</locus>) Nachtrag auf dem Fußsteg: <q type="rubric">Collecta hec dicitur in natali sancti Augustini ...</q>, </item>
									<item>(<locus targets="187r">187ra</locus>) <q type="rubric">Collecta in natali sancti Augustini patris nostri</q>, </item>
									<item>ebenso (<locus targets="225r">225rb</locus>), </item>
									<item>(<locus targets="226v">226vb</locus>) <q type="rubric">In translacione sancti Augustini</q>, </item>
									<item>(<locus targets="230v">230vb</locus>) <q type="rubric">De sancta Monica officium</q>, </item>
									<item>(<locus targets="231r">231ra</locus>) Sequenz: <q>Augustini magni patris ...</q>, </item>
									<item>(<locus targets="230v">230vb</locus>) <q type="rubric">De sancta Monica officium</q>.</item>
								</list>
								Daß an einen Frauenkonvent zu denken ist, unterstreicht der Anhang des Missales mit folgenden Heiligennennungen:
								<list>
									<item>(<locus targets="229v">229vb</locus>) <q type="rubric">De sancta Anna</q>, </item>
									<item>(<locus targets="230r">230rb</locus>) <q type="rubric">Sequencia de sancta Anna</q>, </item>
									<item>(<locus targets="231v">231va</locus>) <q type="rubric">De sancta Katherina virgine et martire sequencia</q>, </item>
									<item>(<locus targets="231v">231vb</locus>) [De s. Ursula et sociis], </item>
									<item>(<locus targets="232r">232ra</locus>) <q type="rubric">De sancta Agnete Sequentia</q>.</item>
								</list>
							</p>
						</origin>
						<acquisition>
							<p>Wie andere Hss. aus Dorstadt wird das Missale <date>1572</date> nach Wolfenbüttel gekommen sein.</p>
						</acquisition>
					</history>
					<additional>
						<listBibl>
							<bibl>
								<ref>Heinemann</ref> Nr. 172.</bibl>
						</listBibl>
					</additional>
					<msPart>
						<altIdentifier>
							<idno>I</idno>
						</altIdentifier>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus>[1]r</locus>
								<title>Praefatio de Nativitate Domini</title>
								<note>, mit Versikeln und Responsorien.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="1v" to="5v">[1]v-[5]v</locus>
								<note>leer.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus>1r</locus>
								<title>Benedictio Corporalium</title>
								<q type="rubric">Nota post lotionem corporalium non necesse est ea a novo per episcopum <sic>reconsiliari</sic> sed hoc 	potest facere simplex sacerdos</q>
								<note>Formular:</note>
								<incipit>Dicat primo: Adiutorium nostrum</incipit>
								<explicit>dehinc asperge aqua benedicta dicendo Asperges me domine ysopo etc., postea celebrari potest cum isto corporali 	quando placet etc.</explicit>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus>1v</locus>
								<title>Sequentia</title>
								<q type="rubric">De sancto Barwardo episcopo Hildensemensi sequentia</q>
								<bibl>
									<ref>AH</ref> 55 Nr. 14, Variante</bibl>
								<filiation>
									<p>vgl. Cod. Guelf. 35 Helmst., 248vb u. 250rb.</p>
								</filiation>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="2r" to="101r">2ra-101ra</locus>
								<title>Proprium de tempore</title>
								<note>Vom 1. Advent bis Fronleichnam.</note>
								<msItem>
									<locus targets="22r">22rb</locus>
									<note>Marginalie:</note>
									<q>Dominicis diebus ad missam conventualem usque ad pasca dicitur una collecta ... festum tum purificationis collecta ... 	non omittitur</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="79v">79va</locus>
									<note>Ende von Feria IV Maioris Hebdomadae und Beginn von</note>
									<q type="rubric">In die sancto pasche sequitur officium Misse solempne celebrandum</q>
									<note>Officium zu Feria V in Cena Domini und Feria VI in Parasceve nicht enthalten.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="98v">98vb</locus>
									<q>
										<hi rend="rubricated">In octava penthecostes</hi> Omnia sicut in die ... cum collecta de sancta trinitate praeter epistolas 	et ewangelium</q>
									<note>wie am Samstag in der Pfingstwoche, deswegen folgen hier die Eigentexte: Lesung und Evangelium.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="99v">99va</locus>
									<note>Trinitatis.</note>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="101r" to="122v">101ra-122vb</locus>
								<title>Missae votivae</title>
								<q type="rubric">In commemoracione sancti spiritus</q>
								<msItem>
									<locus targets="101v">101vb</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione sanctae crucis</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="102r">102rb</locus>
									<q type="rubric">In aduentu domini de commemoracione beate Marie virginis</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="103r">103ra</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione beate Marie virginis a festo natiuitatis domini usque ad purificationem eiusdem</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="103v">103vb</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione beate Marie virginis a festo purificationis eiusdem usque pasche. Et ab octava 	pentecosthes usque ad adventum domini</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="104r">104rb</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione beate Marie virginis a festo pasche vsque ad octavas pentecostes</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="104v">104vb</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione sancti patris nostri Augustini episcopi</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="105r">105ra</locus>
									<q type="rubric">Pro pace impetranda</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>105r</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Eintrag:</note>
									<q type="rubric">De patronis ecclesie</q>
									<q>Require totum  officium in fine libri</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="105v">105vb</locus>
									<q type="rubric">Missa pro quacumque tribulatione</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>106rv</locus>
									<q type="rubric">Pro tribulatione ecclesie</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="106v">106va</locus>
									<q type="rubric">Item pro peccatis</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="106v">106vb</locus>
									<q type="rubric">Item Missa pro infirmis</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="107r">107ra</locus>
									<q type="rubric">pro infirmo morti proximo</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="107v">107va</locus>
									<note>Ablaßhinweis <index>
											<term>Ablaß</term>
										</index>
									</note>
									<q type="rubric">Missam sequentem pro curanda mortalitate dominus papa Clemens sextus <add resp="dm">7.5.1342-	6.12.1352</add> constituit in collegio cum dominis cardinalibus et concessit omnibus vere penitentibus confessis hanc ipsam missam celebrantibus cc 	et xl dies indulgenciarum.</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="108r">108ra</locus>
									<q type="rubric">De eterna sapiencia</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="108v">108va</locus>
									<q type="rubric">De omnibus vulneribus Christi</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="109v">109va</locus>
									<q type="rubric">De armis Christi</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="110r">110rb</locus>
									<q type="rubric">De lancea et clavis domini</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="111r">111ra</locus>
									<q type="rubric">De quinque vulneribus Christi</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="111v">111vb</locus>
									<q type="rubric">De lacrimis domini</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="111v" to="112r">111vb-112ra</locus>
									<note>Ablaßhinweis <index>
											<term>Ablaß</term>
										</index>
									</note>
									<q type="rubric">Dominus Johannes papa vicesimusque secundus <add resp="dm">7.8.1316-4.12.1334</add> relaxat 	omnibus in domino has collectas sequentes dicentibus quotiescumque ad quemlibet centum ... peccatorum</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="112r">112rb</locus>
									<q type="rubric">De spinea corona domini  ...</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="113r">113ra</locus>
									<q type="rubric">officium de xiiij auxiliatoribus</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="113v" to="122v">113va-122vb</locus>
									<note>Nur Orationes, Secreta und Postcommuniones der Offizien</note>
									<msItem>
										<locus targets="113v">113vb</locus>
										<q type="rubric">de omnibus sanctis</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="114r">114ra</locus>
										<q type="rubric">Pro pastore</q>
										<q type="rubric">Pro rege</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus>114ab</locus>
										<q type="rubric">Pro episcopo</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="114v">114va</locus>
										<q type="rubric">Pro semetipso</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="114v">114va</locus>
										<q type="rubric">Pro fideli amico</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="114v">114vb</locus>
										<q type="rubric">Pro penitente</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="115r">115ra</locus>
										<q type="rubric">Pro temptato</q>
										<q type="rubric">Pro amico in tribulacione</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="115r">115rb</locus>
										<q type="rubric">Pro congregacione</q>
										<q type="rubric">Pro familiaribus amicis</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="115v">115va</locus>
										<q type="rubric">Pro fide spe et caritate</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="115v">115vb</locus>
										<q type="rubric">Pro caritate</q>
										<q type="rubric">Pro concordia</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="116r">116ra</locus>
										<q type="rubric">Pro humilitate</q>
										<q type="rubric">Pro castitate</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="116r">116rb</locus>
										<q type="rubric">Peticio lacrimarum</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="116v">116va</locus>
										<q type="rubric">Pro pluvia</q>
										<q type="rubric">Pro serenitate aeris</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="116v">116vb</locus>
										<q type="rubric">Pro iter agentibus</q>
										<q type="rubric">Pro benefactoribus</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="117r">117ra</locus>
										<q type="rubric">Pro adversantibus</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="117r">117rb</locus>
										<q type="rubric">Pro familia</q>
										<q type="rubric">Pro devotis in tribulacione</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="117v">117va</locus>
										<q type="rubric">Pro nimis pressuris</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="117v">117vb</locus>
										<q type="rubric">Contra mortalitatem</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="118r">118ra</locus>
										<q type="rubric">Pro salute fidelium</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="118r">118rb</locus>
										<q type="rubric">Pro vivis et defunctis collegii Augustini</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="118v">118vb</locus>
										<q type="rubric">In aniuersario et exequiis defunctorum ... </q>
										<note>das ganze Officium.</note>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="119v">119va</locus>
										<q type="rubric">In commemoracione defunctorum</q>
										<note>mit Wochentagen.</note>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="120v">120va</locus>
										<q type="rubric">Pro episcopo et papa</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="120v">120vb</locus>
										<q type="rubric">Pro episcopis</q>
										<q type="rubric">Pro uno sacerdote</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="121r">121ra</locus>
										<q type="rubric">Plurimorum sacerdotum</q>
										<q type="rubric">Pro uno defuncto</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="121r">121rb</locus>
										<q type="rubric">plurimorum defunctorum</q>
										<q type="rubric">Pro anima vnius defuncte</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="121v">121vb</locus>
										<q type="rubric">plurimarum defunctorum</q>
										<q type="rubric">Pro patre et matre</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="121v">121vb</locus>
										<q type="rubric">pro in cimiterio sepultis</q>
										<q type="rubric">pro subito defuncto</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="122r">122ra</locus>
										<q type="rubric">pro fundatore</q>
									</msItem>
									<msItem>
										<locus targets="122r">122rb</locus>
										<q type="rubric">Pro benefactoribus</q>
										<q type="rubric">Pro fratribus et sororibus</q>
									</msItem>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="135r" to="153v">135ra-153vb</locus>
								<title>Proprium de tempore</title>
								<note>Fortsetzung. Vom 1. Sonntag nach Trinitatis bis 23. Sonntag nach Pfingsten.</note>
								<q type="rubric">Dominica prima post festum trinitatis</q>
								<msItem>
									<locus targets="153v">153vb</locus>
									<q type="rubric">Finis huius de tempore. Et sequitur de sanctis</q>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="154r" to="203v">154ra-203va</locus>
								<title>Sanctorale</title>
								<q type="rubric">In vigilia sancti Andree apostoli</q>
								<msItem>
									<locus>163r</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg: </note>
									<q>Aduentus reliquiarum sancti Johannis. Rubrice in fine post sequencias</q>
									<note>verwiesen von (<locus targets="163r">163ra</locus>)</note>
									<q type="rubric">Cathedra petri</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="169r">169ra</locus>
									<note>bei <q type="rubric">Godehardi</q>, verwiesen auf Nachtrag auf dem Fußsteg: <q>
											<hi rend="rubricated">Monice vidue</hi> rubrice in fine post sequencias</q>: (s. <locus targets="230v">230vb	</locus>).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>169v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg:</note>
									<q type="rubric">In aduentu reliquiarum S. Steffani</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>178v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg:</note>
									<q>
										<hi rend="rubricated">Allexii confessoris</hi> Require totum officium in fine libris</q>
									<note>(s. <locus targets="230v">230va</locus>), verwiesen bei</note>
									<q type="rubric">Arnulphi confessoris</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>180v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Kopfsteg: <q type="rubric">Officium misse de sancte Anna rubrice totum in fine libri</q> (s. <locus targets="232r">232ra</locus>).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="185v">185vb</locus>
									<q type="rubric">In octava Laurencij</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="186r">186ra</locus>
									<q type="rubric">Magni martiris</q>
									<note>(19. Aug.).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>186v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg: <q type="rubric">Collecta hec dicitur in natali sancti Augustini et in translacione eius ut 	sequitur</q>, Verwiesen von (<locus targets="187r">187ra</locus>) <q type="rubric">Collecta</q>:  <q type="rubric">In natali sancti Augusti patris nostri	</q> (28.8.).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>187r</locus>
									<note>Notiz auf dem Fußsteg: </note>
									<q type="rubric">Eodem die hermetis martiris</q>
									<note>(28.8.) bezieht sich ebenfalls auf Eintrag in <locus targets="187r">187ra</locus>
									</note>
									<q type="rubric">In natali sancti Augustini ...</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="189r">189ra</locus>
									<q type="rubric">In octava sancti Augustini</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="192v">192vb</locus>
									<q type="rubric">ad festum conceptionis sancti Johannis baptiste rubrice post sequencias</q>
									<note>(s. <locus targets="229v">229va</locus>).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="194v">194va</locus>
									<q type="rubric">Leodegarii martiri</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="199v">199vb</locus>
									<q type="rubric">In commemoracione animarum</q>
									<q type="rubric">Willebrordi episcopi</q>
									<note>(7.11.).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="201v">201va</locus>
									<q type="rubric">In octava s. Martini</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>201v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg: </note>
									<q>In presentatione beate Marie virginis ... <hi rend="rubricated">Barwardi episcopi et confessoris rubrice in principio huius 	libri</hi>
									</q>
									<note>(20.11.; s. <locus>1v</locus>).</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="203v">203va</locus>
									<q type="rubric">Finit de sanctis per totum Annum</q>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="203v" to="205r">203va-205ra</locus>
								<title>Officium in dedicatione ecclesiae</title>
								<q type="rubric">In dedicacione Ecclesie et altaris</q>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="205r" to="219r">205ra-219ra</locus>
								<title>Commune sanctorum</title>
								<q type="rubric">In vigilia vnius apostoli</q>
								<note>Mehrere Lesungen und Evangelien vereint.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="219r" to="219v">219ra-229va</locus>
								<title>Sequentiar</title>
								<q type="rubric">In Nativitate domini Ad primam Missam Sequitur sequentia</q>
								<bibl>
									<ref>AH</ref> 53 Nr. 10</bibl>
								<msItem>
									<locus targets="219r">219rb</locus>
									<q type="rubric">In aurora et in circumcisione</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 16</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="219v">219va</locus>
									<q type="rubric">Ad summam missam</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 15</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="219v">219vb</locus>
									<q type="rubric">De sancto Steffano</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 215</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="220r">220ra</locus>
									<q type="rubric">De sancto Johanne</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 168</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="220r">220rb</locus>
									<q type="rubric">In Epiphania domini</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 29</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="220v">220va</locus>
									<q type="rubric">In die sancto pasce et in octava</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 36</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="221r">221ra</locus>
									<q type="rubric">Feria secunda et quarta</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 45</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="221r">221rb</locus>
									<q type="rubric">In ascensione domini</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 67</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="221v">221va</locus>
									<q type="rubric">Johannis ante portam</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 188</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="222r">222ra</locus>
									<q type="rubric">In die penthecostis et in octava</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 70</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="222r">222rb</locus>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 153</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="222v">222va</locus>
									<q type="rubric">De sacramento</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 50 Nr. 385</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="222v">222vb</locus>
									<q type="rubric">De sancta Trinitate</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 81</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="223r">223rb</locus>
									<q type="rubric">De sancto Johanne bap.</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 163</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="223r">223rb</locus>
									<q type="rubric">De sancto Petro et Paulo apostolis</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 210</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="223v">223va</locus>
									<q type="rubric">In visitacione beate Marie et in octava</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 50 Nr. 241</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="224r">224ra</locus>
									<q type="rubric">Divisionis apostolorum</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 50 Nr. 267</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="224v">224va</locus>
									<q type="rubric">De sancta Maria Magdalena</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 50 Nr. 268</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="224v">224vb</locus>
									<q type="rubric">De sancto Laurencio</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 173</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="225r">225ra</locus>
									<q type="rubric">In die assumpcionis beate Marie et in octava</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 104</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="225r">225rb</locus>
									<q type="rubric">In Natali sancti Augustini patris nostri</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 74</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="225v">225va</locus>
									<q type="rubric">In decollacione Johannis baptiste</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 50 Nr. 270</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="226r">226ra</locus>
									<q type="rubric">In invencione et exaltacione s crucis</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 120</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="226v">226va</locus>
									<q type="rubric">De sancto Michahele</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 312</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="226v">226vb</locus>
									<q type="rubric">In translacione sancti Augustini</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 75</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="227r">227ra</locus>
									<q type="rubric">De omnibus sanctis</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 112</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="227r">227ra</locus>
									<q type="rubric">De sancto Martino</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 181</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="227v">227va</locus>
									<q type="rubric">De sancta Elisabeth</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 120</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="227v">227vb</locus>
									<q type="rubric">In dedicacione ecclesiae</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 247</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>227v</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg: </note>
									<q type="rubric">De sancta Katherina sequencia. Sanctissime virginis votiva secunda rubrice in fine libri</q>
									<note>(s. <locus targets="231v">231va</locus>)</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="228r">228ra</locus>
									<q type="rubric">De apostolis</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 228</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="228r">228rb</locus>
									<q type="rubric">De martiribus</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 14.</bibl>
									<q type="rubric">De uno confessore</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 88</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="228v">228va</locus>
									<q type="rubric">De una virgine</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 92</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="228v">228vb</locus>
									<q type="rubric">In Commemoracione beate Marie virginis feriis terciis et quartis</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 216</bibl>
									<q type="rubric">In Commemoracione beate Marie post Nativitatem domini Jhesu</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 2</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="229r">229rb</locus>
									<q type="rubric">In Commemoracione beate Marie post pascha<add>m</add>
									</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 54 Nr. 18</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="229v">229va</locus>
									<q>FINIS In pro festo Gregorii pape etc.</q>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="229v" to="232r">229va-232ra</locus>
								<note>Nachträge. Sequenzen und in einigen Fällen die Offizien der Kirchenpatrone (s. <locus>105r</locus>):</note>
								<msItem>
									<locus targets="229v">229va</locus>
									<q type="rubric">In festo conceptionis sancti Johannis baptiste</q>
									<note>Teile des Officiums (s. <locus targets="192v">192vb</locus>)</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="229v">229vb</locus>
									<q type="rubric">De sancta Anna</q>
									<note>Officium mit Sequenz <bibl>
											<ref>AH</ref> 44 Nr. 37</bibl> (vgl. <bibl>
											<ref>AH</ref> 55 Nr. 61</bibl>)</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="230r">230rb</locus>
									<q type="rubric">Sequencia de sancta Anna</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 60</bibl>
									<note>(vgl. Cod. Guelf. 38 Helmst., 303vb)</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="230v">230va</locus>
									<q type="rubric">De sancto Allexio</q>
									<note>Officium</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="230v">230vb</locus>
									<q type="rubric">De sancta Monica officium</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="231r">231ra</locus>
									<note>Sequenz</note>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 9 Nr. 308</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="231r">231rb</locus>
									<q type="rubric">De patronis ecclesie</q>
									<note>Officium der Votivmesse De pluribus martyris, dabei in Collecta und Oratio genannt: </note>
									<q>... Iohannis baptiste et Iohannis evangeliste ...</q>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus>231r</locus>
									<note>Nachtrag auf dem Fußsteg, Alleluia-Versikel betreffend</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="231v">231va</locus>
									<q type="rubric">De sancta Katherina virgine et martire</q>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 55 Nr. 203</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="231v">231vb</locus>
									<note>[De s. Ursula et sociis]</note>
									<bibl>
										<ref>AH</ref> 53 Nr. 222</bibl>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="232r">232ra</locus>
									<q>
										<hi rend="rubricated">De sancta Agnete Sequentia</hi> Eya veneremur consona laude diem...</q>
									<note>Nicht in AH.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus from="232v" to="234v">232v-234v</locus>
									<note>leer.</note>
								</msItem>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="Handschrift">
								<supportDesc material="Papier">
									<support>
										<p>Wasserzeichen: <watermark>
												<term>Monts</term>
											</watermark>
											<bibl>
												<ref>Briquet</ref> Nr. 11833</bibl> (<date>1488</date>), ähnlich 
											<watermark>
												<term>Ochsenkopf</term>
											</watermark>
											<bibl>
												<ref>Piccard</ref> Abt. 11, Nr. 340</bibl> (<dateRange>1490-1493</dateRange>), 
											<watermark>
												<term>Dreiberg</term>
											</watermark>
											<bibl>
												<ref>Piccard</ref>, Abt. 8, Nr. 2663</bibl> (<dateRange>1488-1490</dateRange>).</p>
									</support>
									<extent>
										<locus from="1r" to="122v">1-122</locus> und <locus from="135r" to="234v">135-234</locus>
									</extent>
									<foliation>
										<p>Eingangs fünf ungezählte Blätter.</p>
										<p>Zeitgenössische Zählung (rot): I (2)-CXI (122), CXXII (135)-CCIX (222).</p>
										<p>Tintenfoliierung (<date>19. Jh.</date>).</p>
									</foliation>
									<collation>
										<p>Lagen: III (1). 2 VI (25). 11 IV (113). IV+1 (122). 12 IV (230). II (234).</p>
									</collation>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout columns="2" writtenLines="36">
										<p>Schriftraum <measure>24 x 14,5 cm</measure>, zweispaltig, meist 36 Zeilen.</p>
									</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc>
								<p>Verschiedene Hände. <term>Textualis gothica</term>.</p>
								<p>Marginalien und Korrekturen im Text von verschiedenen Händen in <term>Textualis gothica</term>, <term>Bastarda</term> und <term>Cursiva</term>.</p>
								<p>Versikel, Responsorien und Antiphonen in kleinerem Schriftgrad.</p>
							</handDesc>
							<decoDesc>
								<decoNote>
									<p>Rubriziert.</p>
								</decoNote>
								<decoNote>
									<p>Rote Lombarden, 14 vier-, fünf-, sechs- (<locus targets="99v">99vb</locus>, <locus targets="219r">219rb</locus>) und  siebenzeilig (<locus targets="79v">79vb</locus>) rot bzw. rot/blau, zumeist mit ornamentalen Schaftaussparungen (Segmentbögen bzw. Kopfstempel) und ausgesparten kleineren Ornamenten (u. a. Vierpaßblüte, Blattmuster); <locus targets="99v">99vb</locus> mit Blüte mit Stengel und Blättern im Buchstabengrund.</p>
								</decoNote>
							</decoDesc>
							<accMat>
								<p>Zwischen <locus>46v</locus> und <locus>47r</locus> eingelegtes Zettelchen (<measure>5,3 x 5 cm</measure>): <q>Breviarium manu scriptum in papira sub. lit R N. 15.</q>
									<index>
										<term>Breviarium</term>
									</index>
								</p>
							</accMat>
						</physDesc>
					</msPart>
					<msPart>
						<altIdentifier>
							<idno>II</idno>
						</altIdentifier>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus from="123r" to="127r">123ra-127rb</locus>
								<title>Ordo missae</title>
								<note>Gloria, Credo, Gebete post offertorium.</note>
								<msItem>
									<locus targets="125r">125ra</locus>
									<note>Praefationes.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="127r">127rb</locus>
									<note>Sanctus.</note>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus from="127v" to="134r">127va-134rb</locus>
								<title>Canon missae</title>
								<msItem>
									<locus>127v</locus>
									<decoNote>
										<p>Kanonbild. <index>
												<term>Kanonbild</term>
											</index>
										</p>
									</decoNote>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="127v">127va</locus>
									<note>Eucharistisches Hochgebet.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="131v">131vb</locus>
									<note>Pater noster.</note>
								</msItem>
								<msItem>
									<locus targets="132v">132va</locus>
									<note>Agnus dei.</note>
								</msItem>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus>134v</locus>
								<note>leer.</note>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="Handschrift">
								<supportDesc material="Pergament">
									<extent>
										<locus from="123r" to="134v">123-134</locus>
									</extent>
									<collation>
										<p>Lage: VI (134).</p>
									</collation>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout writtenLines="20 28">
										<p>Schriftraum: <measure>24 x 14,5 cm</measure>. <locus>123r-127r</locus>: 28, <locus>127v-134r</locus>: 20 Zeilen.</p>
									</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc>
								<p>
									<term>Textualis gothica formata</term>.</p>
							</handDesc>
							<decoDesc>
								<decoNote>
									<p>Abwechselnd blaue und rote zweizeilige Lombarden, im Text einzeilig.</p>
								</decoNote>
								<decoNote>
									<p>
										<locus targets="127v">127va</locus> dreizeiliges <term>T(e igitur)</term> in Blau und Rot mit Ornamenten im Buchstabenstamm und Binnenfeld.</p>
								</decoNote>
							</decoDesc>
							<accMat>
								<p>
									<locus>127v</locus> eingeklebtes <term>Kanonbild</term>: Maria und Johannes unter dem Kreuz, mit Rankenwerk auf rosafarbenem Hintergrund, roter Rahmen mit schraffiertem Rollwerkornament, links und rechts davon in gleicher Höhe 1 cm breite grüne Streifen, das Ganze nochmals rot umrahmt. Links neben dem Kanonbild blaurotes <term>Vierpaßornament</term>.</p>
							</accMat>
						</physDesc>
					</msPart>
					<msPart xml:id="frag1">
						<altIdentifier>
							<idno>Fragment 1</idno>
						</altIdentifier>
						<head>
							<title>Necrologium des St. Johannisklosters, Halberstadt</title>
						</head>
						<physDesc>
							<objectDesc form="Fragment">
								<supportDesc material="Pergament">
									<support>
										<p>Pergament-Unio</p>
									</support>
									<extent>abgelöstes Bl. des <locus from="VS" to="FEL">VS und Vorsatzbl.</locus>
									</extent>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout>
										<p>Schriftraum: <measure>27,5 x 19 cm</measure>, am Seitenrand beschnitten (Textverlust).</p>
									</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc>
								<handNote>
									<p>Frühe und späte Formen der <term>gotischen Minuskel</term>, verschiedenen Hände, überwiegend <date>12. und 13. Jh., jüngste 15. Jh.</date>
									</p>
								</handNote>
							</handDesc>
						</physDesc>
						<additional>
							<listBibl>
								<head>Druck:</head>
								<bibl>
									<author>O. V. Heinemann</author>, Bruchstück eines Nekrologiums des St. Johannisklosters zu Halberstadt, in: Zeitschrift des Harz-Vereins für Geschichte und Altertumskunde II, 2 (1869) 1-14.</bibl>
							</listBibl>
						</additional>
					</msPart>
					<msPart xml:id="frag2">
						<altIdentifier>
							<idno>Fragment 2</idno>
						</altIdentifier>
						<head>
							<title>Chorbrevier, pars hiemalis</title>
						</head>
						<msContents>
							<msItem>
								<locus>Rectoseite</locus>
								<note>beginnend im Text der dritten Lesung der Matutin In Purificatione BMV (2.2.): <q>fuerit legis subiectione liberrima: Cum enim dicat lex mulierem que suscepto semine peperisset inmunda ... susceptione seminis virgo peperit una cum filio qui natus est ei neque inmundam describebatur neque per hostias salutares doceat etenim mundandam</q> (<bibl>Lv 12,1-5</bibl>) bis zur Oratio der Vespera secunda.</note>
							</msItem>
							<msItem>
								<locus>Versoseite</locus>
								<note>
									<q type="rubric">sancta Agatha</q> (5.2.), endend mit dem Responsorium nach der Lectio secunda der Matutin.</note>
							</msItem>
						</msContents>
						<physDesc>
							<objectDesc form="Fragment">
								<supportDesc material="Pergament">
									<support>
										<p>Pergamentbl.</p>
									</support>
									<extent>
										<locus>abgelöster HS</locus>, auf dem Kopf stehend eingebunden.</extent>
								</supportDesc>
								<layoutDesc>
									<layout>
										<p>Schriftraum: <measure>28,5 x 19 cm</measure>, 30 Zeilen.</p>
									</layout>
								</layoutDesc>
							</objectDesc>
							<handDesc>
								<handNote>
									<p>
										<term>Späte karolingische Minuskel</term> (<date>12. Jh.</date>). Versikel, Responsorien und Antiphonen in kleinerer Schrift, adiastematische Neumen. Rubriziert.</p>
								</handNote>
							</handDesc>
						</physDesc>
					</msPart>
				</msDescription>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<profileDesc>&langids;</profileDesc>
	</teiHeader>
	<text>
		<body>
			<p/>
		</body>
		<back>
			<div type="bibliography">
				<p>&mybibl;</p>
			</div>
		</back>
	</text>
</TEI>
